» » » » » » » Dijon: De stad der hertogen ****

Dijon is de hoofdstad van Bourgondië en ligt halverwege Parijs en Lyon aan de snelweg naar het zuiden. De stad heeft tegenwoordig een bruisend centrum met prachtige kerken, huizen en musea. Daarnaast is Dijon natuurlijk één van de culinaire centra van Frankrijk en kan je hier heerlijk eten. Dit alles maakt de Bourgondische hoofdstad een goede stopplaats op weg naar het zuiden, maar het is ook interessant genoeg als startpunt voor een weekje Bourgondië.

Het plein voor het paleis van de Hertogen 
De hertogen van Bourgondië waren in de veertiende en vijftiende eeuw één van de machtigste mannen in West-Europa en wie nu door Bourgondië reist komt veel tegen van dit roemruchtige verleden. En niet alleen in vorm van oude gebouwen. Er is geen gehucht of je loopt wel tegen een restaurant of herberg aan met de naam ‘Ducs de Bourgogne’. Kennelijk werken de adellijke titels nog altijd goed als marketing voor de plaatselijke horeca.

Mosterd

Wie de ‘Ducs’ echt wil leren kennen moet naar Dijon. Je weet wel die stad die je na een uur of zeven tegenkomt op weg naar het zuiden. Nog een uurtje of twee en dan ben je in Lyon waarna de Middellandse Zee in zicht komt. Verder ken je Dijon natuurlijk van de mosterd. Fransen eten alleen mosterd uit Dijon en het is dan zo’n beetje de enige mosterd die je in Frankrijk kan kopen. Het is daarom ook leuk om een Fransman onze Zaanse mosterd te laten proeven. Wij nemen altijd een potje mee voor de eigenaar van de gîte die we huren. Ze staan eerst versteld dat het legaal is om in een andere plaats dan Dijon mosterd te maken en zijn daarna zeer verrast door het smaak van ons Zaans goedje.

Dijon is voor Franse begrippen niet zo heel erg oud. De eerste nederzetting op de oever van de rivier Ouche ontstaat in de derde eeuw naast een Romeinse legerplaats. De plek is goed gekozen want het ligt op de Romeinse herenweg tussen Lyon en Trier. Dit was een drukke weg waarover veel goederen werden vervoerd waardoor de plaats wat later Dijon zou worden al snel begon te groeien. Bij het schrijven van dit stukje heb ik gekeken naar de site OmnesViae: Romeinse Routeplanner. Op deze site kan je heel goed het Romeinse wegennet bekijken en het is opvallend hoe dat precies de huidige autoroute de oude Romeinse wegen volgen.

In de Middeleeuwen raakt Dijon eerst in verval maar in de twaalfde eeuw kent het een nieuwe bloeiperiode. In 1137 legt een grote brand de stad compleet in as. De Bourgondiërs gaan niet bij de pakken neerzitten maar steken hun handen flink uit de mouwen. De boel wordt weer opgebouwd en krijgt nieuwe grotere stadswallen waardoor het klooster Saint Bénigne in de stad komt te liggen. De kerk van deze abdij is nu de kathedraal waarvan het ronde plattegrond bijzonder is. Deze is een aantal malen herbouwd en tijdens de Franse Revolutie compleet leeggeroofd. In de negentiende eeuw is hij weer opgebouwd tot het indrukwekkende gebouw zoals het nu staat. Binnen is het somber en is er weinig te zien al is de Romaanse crypte historisch interessant. Deze moet je dus zeker even gaan bekijken als in de kerk bent.

Église Notre Dame

Naast de kathedraal staat er in Dijon ook de Église Notre Dame. Deze kerk is een prachtig voorbeeld van de Bourgondische Gotiek. Omdat in de dertiende eeuw de ruimte in de stad schaars was is de plattegrond klein is en moesten de bouwers technische hoogstandjes gebruiken. De voorgevel is hoog en heeft twee lagen van bogen. De waterspuwers onder de eerste bogenrij zijn opvallend en de huidige zijn er in de negentiende eeuw geplaatst. Oorspronkelijk zaten er andere maar die vielen er al snel vanaf waarbij één inwoner van Dijon het leven liet waarna werd besloten op de spuwers te verwijderen.

De Notre Dame kerk in Dijon. Credits: Atout France/Cédric Helsly

Jacquemart-uurwerk

De voorgevel heeft twee siertorentjes waarvan de rechter een uurwerk bevat met een bijzondere geschiedenis. Het Jacquemart-uurwerk komt oorspronkelijk uit Vlaanderen waar in de veertiende eeuw een opstand werd neergeslagen door Filips de Stoute. Het omvat een mannetje dat elke uur op een klok slaat. Het werd direct een hit en de inwoners van Dijon raakten bijzonder gesteld op het uurwerk. In zeventiende eeuw kreeg het eenzame mannetje een vrouwtje waarna in 1715 het gezin werd uitgebreid met een dochter. Aan het einde van de negentiende eeuw kwam daar nog een zoon bij en was het gezin compleet.

De binnenkant van de kerk is al even mooi als de buitenkant. Een deel van de ramen stammen uit de dertiende eeuw en er zijn muurschilderingen uit de vijftiende eeuw. Tot slot is er nog een houten Mariabeeld uit elfde eeuw en dat als één van de oudste van Frankrijk geldt.

Naast de religieuze gebouwen is Dijon natuurlijk bekend van zijn hertogen. Deze adellijke heren waren aan het einde van Middeleeuwen één van de machtigste mannen van West-Europa. Door een uitgekiende politiek van oorlog, huwelijken en verdragen hadden de hertogen van Bourgondië een uitgebreid gebied bij elkaar gescharreld waaronder ook Vlaanderen, Picardië en grote delen van de Nederlanden behoorde. Het gebied was niet alleen groot, het was voor die tijd dichtbevolkt, omvatte een aantal grote handelssteden en daardoor bijzonder rijk. 

Rijk en machtig zijn is natuurlijk leuk, maar het maakt je nog geen koning. Om dit toch te worden hebben de hertogen eerst geprobeerd koning van Frankrijk worden. Toen dat niet lukte is een poging gewaagd om een eigen rijk te stichtte tussen het Heilige Roomse Rijk en Frankrijk in. Met enige moeite zou je dit een revival van het Karolingische Middenrijk kunnen noemen. Maar helaas voor Bourgondië is dit ook niet gelukt. Het rijk viel aan het begin van de Renaissance uit elkaar omdat de macht van de koning van Frankrijk langzaam maar zeker groter werd en omdat het rijk uiteindelijk gewoon geen eenheid was.

Paleis van de hertogen

Het rijke verleden van Bourgondië is terug te zien in Dijon. De stad heeft een aantal zeer mooie gebouwen waar het paleis van de hertogen het grootst en het mooist is. Eigenlijk is het paleis een complex van een aantal gebouwen die nu verschillende functies kennen. Zo functioneert het linkerdeel van het gebouw als gemeentehuis en herbergt het tevens het Office du Tourisme en het prachtige Musée des Beaux-Arts, één van de grootste musea van Frankrijk.

Plein voor het paleis van de hertog in Dijon, credits: Atout France/Franck Charel

Dit museum herbergt niet alleen de prachtige vertrekken die ook door de hertogen werden gebruikt om te wonen en te regeren, maar tevens een zeer goede collectie Europese kunst. Van Italiaanse primitieven tot Picasso en Karel Appel, je vindt het hier allemaal. Het pronkstuk is de Salle de Gardes, de oude ontvangstzaal van de hertogen in late gotische stijl met twee imposante praalgraven van onder andere Filips de Stoute. Al dit moois wordt alleen maar mooier als je hoort dat de toegang tot museum gratis is. Je hoeft er dus geen uren voor uit te trekken, je kan er ook even binnen wandelen voor een uurtje terwijl de rest van de familie liever gaat winkelen.

Naast deze culturele zaken heeft Dijon een bijzonder aardig centrum. De stad stond in Frankrijk lang bekend als een slaperige provinciestad, maar er is de afgelopen jaren hard gewerkt om van dat imago af te komen, en dat is best goed gelukt. Het centrum is gezellig en heeft redelijk mooie winkels, al heb ik van dat laatste niet zo heel veel verstand.

Winkelstraat in Dijon, credits Atout France/Cédric Helsly

Dankzij de aanwezigheid van een universiteit en de daarbij behorende studenten hangt er in de buurt rondom de Place du Bareuzai een bijzonder gezellige sfeer. Je kan hier ook goed eten, want naast kunst en cultuur is Dijon natuurlijk ook een stad van de gastronomie.

Of Dijon interessant genoeg is voor een aparte stedentrip? Ik zou mij er zeker een paar dagen kunnen vermaken maar voor een lang weekend is het mogelijk wat ver. In combinatie met een paar dagen Beaune, Auxerre, Autun, de wijngebieden of de natuur van de Morvan, heb je een uitstekend plan voor een heerlijke week.

De ligging van Dijon is tevens geknipt om een langere stop tijdens een reis naar het zuiden. Of nog beter, de reis terug naar huis. Boek twee of drie nachten in een leuke chambre d'hotes op weg terug naar Nederland naar huis en je hebt een heerlijk toetje van je vakantie.


«
Vorige
Hier houdt het op!
»
Previous
Oudere post

Geen opmerkingen:

Plaats een reactie