» » » » » Autun: Bourgondische stad met een geschiedenis **

Autun is een prachtige stad in Bourgondië aan de rand van de Morvan. Het ligt precies in het midden van het gebied en is gesticht door de Romeinse keizer Augustus. Het was de bedoeling dat Autun de grootsheid en macht van Rome in Gallië zou onderstrepen en daarom werd de stad met de gebruikelijke Romeinse gebouwen verfraaid. Veel van deze gebouwen, of de rest daarvan, zijn ook nu nog te bezichtigen.

De stad Autun in Bourgondië, Frankrijk
Autun is niet heel groot maar heeft wel een lange geschiedenis
Autun werd in de eerste eeuw naast een bestuurlijk ook een religieus centrum. En omdat deze Romeinse stad op de hoofdweg tussen Bologne en Marseille lag, bouwde het snel ook een stevige economische basis op. Daarmee lokte het in rap tempo de bewoners van Bibracte weg en binnen een eeuw nam Autun de rol van deze oude Keltische stad compleet over. Over Bibracte lees meer op Dorpen in Frankrijk.

Na de val van het Romeinse Rijk raakte Autun, net als andere steden in Europa, in verval. De eerste eeuwen van de Middeleeuwen woonden er gewoon veel minder mensen in Frankrijk. Maar gezien wat er nu nog allemaal staat, wist de stad zich na het jaar 1000 te herstellen. In de twaalfde eeuw beleefde Autun een nieuwe bloeiperiode. Dit was een tijd dat de bevolking van West-Europa weer begon te groeien en de kerk  zich beter ging organiseren. Bij deze reorganisatie van de kerk werd het bestuurlijke structuur van het Romeinse Rijk als blauwdruk gebruikt. Aangezien Autun onder de Romeinen een bestuurlijk centrum was, werd in het in de late middeleeuwen de zetel van een bisschop.

Wij bezochten Autun op een zonnige dag in februari en dat was voldoende om een goede indruk te krijgen van de stad. Hoewel het centrale plein, Place du Champ de Mars, die ochtend al was afgezet voor de markt, konden we de auto daar prima kwijt. Ondanks dat de aanwezigheid van auto’s heeft het plein wel sfeer. De meest opvallende gebouwen op het plein zijn het gemeentehuis met daarnaast het theater die beide zijn opgetrokken in de negentiende eeuw. Dat geeft een chique uitstraling, de aanwezige cafés doen de rest.

Aan de andere kant van het plein staat een groot lyceum waarvan het hek best fraai is. Een klein bordje bij dat hek leert ons dat hier ooit een wereldberoemde leerling onderwijs genoot. Niemand minder dan Napoleon himself, de bekendste Fransman ter wereld, zat hier op school, een paar maanden althans. Kennelijk was het provinciestadje Autun te klein voor zijn ambitie.

De kathedraal Saint-Lazare in Autun
De St-Lazare heeft een stevige Romaanse basis
Ondanks de aanlokkende cafés verlieten wij het plein en liepen we richting de kathedraal, het was echt nog te vroeg voor een glaasje rood. De route loopt via een winkelgebied dat alleen voor voetgangers toegankelijk is. Dit is vanaf het plein ook te bereiken via een fraaie overdekte winkelstraat die uitkomt. De winkels zijn prima, maar Autun bezoek je niet om eens goed te gaan winkelen. Dat kan je beter in Dijon doen.

De kathedraal is wél een bezoek waard. Hij staat in een wijk met fraaie middeleeuwse straatjes met leuke restaurantjes waar je prima kan lunchen, en ook dineren neem ik aan. De kathedraal St-Lazare is een interessant bouwwerk en staat op een heuvel. De kerk werd de twaalfde eeuw gebouwd, maar door branden en veranderde smaak van de geestelijken in de loop der eeuwen stevig verbouwd. Het resultaat is een Romaanse kerk met hier en daar een flinke hoeveelheid gotiek.

Romaans timpaan van de kathedraal van Autun in Bourgondië, Frankrijk
De timpaan van de kathedraal van Autun is wereldberoemd en stelt het laatste oordeel voor. In het midden zit Jezus, links gaan de mensen naar de hemel, recht worden de mensen naar de hel geleid.
Gelukkig heeft het timpaan boven het hoofdportaal deze verbouwingsdriften overleeft. Het geldt als één van de meesterwerk van de Romaanse bouwkunst. Het beroemde timpaan is wel even zoeken want de hele Romaanse entree gaat schuil achter een half open gotische portaal dat tussen de twee torens is geplakt. Dat zie je wel meer in Bourgondië, de kerk Vézelay heeft een vergelijkbare constructie maar die is geheel gesloten.

Het timpaan is in een zeer goede staat en van een hemelse schoonheid. Je doet er goed aan om hier even de tijd te menen om de stijl van de beeldhouwer tot je te nemen. En in tegenstelling tot bijna alle Romaanse beeldhouwkunst weten we wie het heeft gemaakt. Hij heet Gislebertus en heeft zijn naam op de voet van Jezus gezet. Dat is uniek want het gebeurde zelden in die tijd dat een kunstenaar zijn naam op zijn werk schreef. Echt veel schieten we er niet veel mee op want verder weten we niets van hem. Maar het feit dat zijn naam op  zo’n prominente plaats staat, kunnen we er van uitgaan dat hij de hoofdbeeldhouwer of misschien wel de architect van de kerk is. Gezien de stijl en de ambachtsschap is het waarschijnlijk dat hij ook betrokken is geweest bij de bouw van de kerken in Cluny en Vézelay.

Wat vaststaat is dat het beeldhouwwerk van de hele kerk van een zeer hoog niveau is. Een aantal van deze werken zijn verdwenen uit de kerk maar niet voor het nageslacht want ze zijn te bewonderen in het Louvre in Parijs en het Met in New York. Dat zijn twee van de drie grootste musea ter wereld met een uitstekende collectie en dat zegt veel over het niveau van het beeldhouwwerk van de kathedraal.

Ikzelf ben altijd gek op de kapitelen van dit soort bouwwerken en die van deze kerk zijn erg mooi. Heel erg groot is de kerk niet en dat zegt ook iets over het aantal inwoners van de stad in de twaalfde eeuw.

Naast middeleeuwse gebouwen beidt Autun ook nog tal van de gebouwen uit de Romeinse tijd. Er staan nog twee poorten die doen denken aan de Porta Negra in Trier in Duitsland. Wij hebben deze niet goed bekeken. We zijn wel wezen kijken bij het Romeinse theater en dat was best even zoeken. Het ligt een aan de rand van de huidige stad en wordt nog steeds gebruikt voor optredens.

Romeins theater in Autun in Bourgondië in Frankrijk
Het Romeinse theater in Autun was één van de grootste in Gallië
Als het theater niet wordt gebruikt dan is het onderdeel van een soort van park en kan je er gewoon inlopen. Verwacht hier geen theater zoals in Orange want van het podium is weinig over. De tribunes zijn zoals bijna alle Griekse en Romeinse theaters tegen een heuvel gebouwd en zijn nog in redelijk staat. Een aantal zijn herstelt om de hedendaagse Fransen goed te laten zitten. Vroeger gingen er ruim 15.000 ‘oude’ Romeinen in en daarmee was het één van de grootste theaters in het westen van Europa.

Zoals gezegd is er niets van het podium meer over. Een aantal beelden die daar hebben gestaan zijn wel bewaard gebleven en die zijn ingebouwd in het gebouwtje dat bij het theater staat. Doordat er nu een sportveld bevindt achter de plek waar vroeger het podium stond kan doet het een beetje vreemd aan. In de Romeinse tijd stond er verderop nog een amfitheater maar die is helemaal verdwenen. Al met al een prima plek om bij mooi weer te picknicken.

Romeinse piramide in Autun in Bourgondië, Frankrijk
Aan de rand van de stad staat een mysterieuze Romeinse piramide
Dat kan ook heel goed bij een ander interessant Romeins gebouw dat net even ten oosten van stad staat. Het betreft een mysterieuze piramide dat staat op het terrein waar in de eerste eeuwen van de jaartelling een begraafplaats was. Het logisch om te denken dit een soort van mausoleum is van een één of andere rijkaard. Maar de geleerden zijn hier nog niet helemaal van overtuigd al is er niet echt een andere verklaring.

Het monument kreeg in 1840 een vermelding in de geschiedenisboekjes. Tijdens de Frans-Duitse oorlog was dit de plek waar Garibaldi, de man die Italië verenigde, met een vrijwilligersleger vertrok om Dijon te ontzetten. De aanval mislukte waarna hij met zijn leger terugkeerde naar Autun. De Duitsers zetten de achtervolging in en sloegen ook een beleg om Autun. Net op het moment dat het Garibaldi zich wilde overgeven vertrokken de Duitsers weer naar Dijon.

Naast dit bizarre gebouw staat er ook een klein kerkje om de hoek. Tot slot is er een paar kilometer verderop nog een waterval in een bos te bewonderen. En ook dat is een goede plek om een stokbrood met kaas en een glaasje te nuttigen.

«
Next
Nieuwer bericht
»
Volgende
Sorry, hier houdt het op!

1 reacties:

  1. De Romeinse stadspoorten van Autun zijn gaver dan de genoemde, ernstig verweerde, Porta Nigra. Bovendien staat er-net buiten de huidige stad- een imposant restant van de zgn. Janus-tempel, ook uit de Romeinse tijd. Aan die kant zijn ook de Romeinse muren nog goed zichtbaar aan de oever van de Arroux.

    BeantwoordenVerwijderen